Slobodna zona je prema Zakonu o slobodnim zonama dio teritorije Republike Srpske koji je posebno ograđen i označen i u kojem se obavljaju djelatnosti uz posebne uslove u skladu sa zakonom, carinskim propisima i drugim propisima kojima se uređuje rad slobodnih zona.
Slobodna zona prije svega podrazumijeva liberalniji režim poslovanja, uz posebne carinske povlastice i maksimalno pojednostavljenje administrativne procedure. U Slobodnoj zoni se mogu obavljati sve djelatnosti osim onih koje predstavljaju opasnost za bezbjednost zemlje ili su ekološki štetne.
Kao uređen i infrastrukturno opremljen prostor, iako unutar granice zemlje, Slobodna zona predstavlja institut koji podstiče ulaganje kapitala, proizvodnju i razmjenu i nudi čitav niz pogodnosti u oblasti spoljnotrgovinskog i deviznog poslovanja, a naročito u pogledu zaštite uloženih sredstava i imovine stranih korisnika.
Kada je riječ o ekonomskoj opravdanosti osnivanja slobodnih zona, uopšteno gledajući, pogodnosti rada u takvim zonama ogledaju u činjenici da su troškovi zemljišta i infrastrukture, u pravilu, u slobodnoj zoni niži, što utiče na snižavanje troškova rada investitora u zoni, a pritom korisnici slobodnih zona imaju pogodnosti u vezi s carinskim propisima. Tu su još i učinkovitija administracija u slobodnoj zoni, jednostavna i brza carinska procedura, pružanje usluga korisnicima po povlaštenim cijenama.
U kontekstu ciljeva osnivanja slobodnih zona posebn se naglašava da su to privlačenje direktnih stranih ulaganja te zapošljavanje novih radnika. Pritom su glavne karakteristike slobodnih zona posebni carinski i poreski tretmani propisani Zakonom o carinskoj politici, Zakonom o slobodnim zonama u BiH i Zakonom o PDV-u.
Slobodne zone su pokazale da su važan mozaik jačanja domaće privrede, a posebno proizvodne djelatnosti, što daje nadu i smjernice daljnjem jačanju izvozno orijentisanog segmenta ekonomije Republike Srpske i BiH. U četiri slobodne zone u Federaciji BiH u prošloj godini proizvedeno je gotovo 400 miliona maraka robe.
Načelnik opštine Sokolac Milovan Bjelica, nedavno je proslijedio zahtjev Vladi Republike Srpske, da ovoj opštini omogući prenos vlasništva nad Akcionarskim društvom „Nova Romanija“, i tim putem upoznao visoke zvaničnike Srpske o namjeri osnivanja slobodne poslovne zone u Sokocu. Pored prostora Nove Romanije, opština Sokolac će u poslovnu zonu uključiti i 400 duluma zemlje za takozvane „grinfild“ investicije.
Sokolac ima već razvijene principe prema zelenoj agendi, a to znači da će sve ono što je urađeno na polju zelene energije biti dodatni stimulans za strane investitore.
U slobodnim zonama potencijalni investitori imaju carniske i poreske olakšice, a području na kojoj se nalazi donosi priliv radnih mjesta. Opština Sokolac ima sve preduslove – prostorni i infrastrukturni, što je već čini ekonomski opravdanom. Takođe, opština Sokolac ima sve prateće sadržaje koji su potrebni za funkcionisanje slobodne poslovne zone, kao što su carinski terminal, banke, osiguravajuća društva i druge državne službe koje mogu će omoguće budućim investitrima funkcionisanje bez poteškoća. Napominjemo da je projekat treće trake,takođe značajan doprinos jačanju kapacitea protočnosti robnih tokova. Sokolac se nalazi na optiminalnoj udaljenosti od auto-puta, povezan je magistralnim putem i do željezničkih terminala, aerodroma, tako da je pozicija Slobodne zone Sokolac mjesto gdje su ispunjeni uslovi od Zelene energije do komunalne infrastrukture.
Planovi su da Slobodna poslovna zona Sokolac obavlja:
DJELATNOSTI: proizvodnja roba, dorada, lon poslovi, skladištenje robe i repromaterijala, bankarski i finansijski poslovi, sve vrste privređivanja koje ne zagađuju životnu sredinu.
PREDNOSTI POSLOVANJA:
- Uvoz roba i usluga u slobodnu zonu i izvoz roba i usluga iz slobodne zone ne podliježu kvantitativnim ograničenjima i na njih se primjenjuju odredbe carinskih propisa.
- Roba koja se iz slobodne zone stavlja u promet na tržište Republike Srpske, odnosno BiH, podliježe obavezi plaćanja poreza na dodatu vrijednost, carine i drugih uvoznih dažbina.
- Promet dobara i usluga unutar slobodne zone između korisnika slobodne zone je slobodan.
- Korisnik slobodne zone vrši plaćanje poreza i ostalih dažbina u skladu sa propisima koji uređuju ovu oblast u Republici Srpskoj.
- Korisnik slobodne zone ima pravo na poreske olakšice u skladu sa propisima koji uređuju porez na dobit, porez na dohodak i porez na nepokretnosti.
- Poreske olakšice, utvrđene propisima koji uređuju porez na dodatu vrijednost, primjenjuju se na uvoz dobara i usluga, promet dobara i usluga unutar slobodne zone, kao i na isporuku dobara i usluga izvan teritorije BiH.
PONUDA SLOBODNE ZONE „SOKOLAC“
- Zakup zatvorenog i otvorenog skladišnog prostora.
- Zakup kancelarijskog prostora.
- Utovar i istovar robe.
- Usluge carinskog terminala.
- Zakup proizvodnih pogona.
- Zemljište za izgradnju proizvodnih pogona.
- Zemljište za izgradnju poslovnih zgrada.
Izrada elaborata o opravdanosti osnivanja Slobodne zone Sokolac je u toku, a zainteresovani privredni subjekti mogu da se jave pismom namjere Opštinkoj upravi Sokolac, te tako iskažu interesovanje za uključivanje u rad buduće Slobodne zone.